اگر قصد خرید طلا دارید، احتمالاً با اختلاف قیمتهای عجیب بین طلای خام، آبشده، ساختهشده و حتی دستدوم مواجه شدهاید. این تفاوت قیمت فقط به وزن یا قیمت روز طلا مربوط نیست، بلکه عواملی مثل اجرت ساخت، مالیات، سود فروشنده و حتی نوع مصرف طلا در آن نقش دارند.
در این راهنمای جامع اما خلاصه، تفاوت قیمت انواع طلا را بررسی میکنیم، روش محاسبه هرکدام را توضیح میدهیم و در نهایت کمک میکنیم انتخاب درستی متناسب با هدف خود داشته باشید.
طلا همزمان میتواند یک کالای مصرفی و یک ابزار سرمایهگذاری باشد. ندانستن تفاوت قیمت انواع طلا باعث میشود هنگام خرید هزینهی اضافی پرداخت کنید یا هنگام فروش، متحمل افت قیمت غیرمنتظره شوید. شناخت دقیق اجزای قیمت طلا به شما کمک میکند تصمیم آگاهانهتری بگیرید.
این راهنما برای چه کسانی مفید است؟
طلای خام معمولاً به شکل شمش یا مواد اولیه طلاست و هیچگونه اجرت ساخت یا هزینه جانبی ندارد. قیمت آن مستقیماً از وزن، عیار و قیمت روز طلا محاسبه میشود. به دلیل نداشتن هزینههای اضافی، مبنای قیمتگذاری سایر انواع طلا محسوب میشود.
طلای آبشده حاصل ذوب طلاهای دستدوم یا شکسته است. این نوع طلا اجرت ساخت ندارد و به همین دلیل برای سرمایهگذاری کوتاهمدت محبوب است. با این حال، نیاز به دقت در عیارسنجی و اعتبار فروشنده دارد.
طلای ساختهشده همان مصنوعات زینتی مانند انگشتر، گردنبند یا دستبند است. قیمت این نوع طلا شامل اجرت ساخت، مالیات و سود فروشنده میشود. به همین دلیل معمولاً گرانتر از طلای خام یا آبشده است و بیشتر برای استفاده شخصی یا هدیه مناسب است.
طلای دستدوم قبلاً استفاده شده و هنگام فروش، اجرت ساخت آن حذف میشود. قیمت آن معمولاً از طلای نو کمتر است، اما همچنان سود فروشنده و شرایط بازار روی قیمت نهایی تأثیر میگذارند.

عیار نشاندهنده خلوص طلاست. هرچه عیار بالاتر باشد، قیمت طلا نیز بیشتر میشود. مثلاً طلای ۲۴ عیار نسبت به طلای ۱۸ عیار ارزش ذاتی بیشتری دارد و مستقیماً روی قیمت نهایی اثر میگذارد.
اجرت ساخت هزینهای است که بابت طراحی و ساخت طلای ساختهشده دریافت میشود. این اجرت میتواند بهصورت مبلغ ثابت یا درصدی از قیمت طلا محاسبه شود و اصلیترین عامل اختلاف قیمت بین طلای خام و ساختهشده است.
مالیات فقط به اجرت ساخت تعلق میگیرد، نه به اصل طلا. با این حال، همین بخش کوچک میتواند قیمت نهایی طلای ساختهشده را افزایش دهد.
فروشندگان طلا درصدی را بهعنوان سود در نظر میگیرند. این سود در زمان خرید پرداخت میشود، اما هنگام فروش مجدد معمولاً به شما بازنمیگردد و باعث اختلاف قیمت خرید و فروش میشود.
وجود سنگهای قیمتی، نگین یا برند خاص میتواند قیمت خرید را افزایش دهد، اما در زمان فروش مجدد معمولاً ارزش آنها بهطور کامل محاسبه نمیشود.
نوع طلا | اجرت ساخت | مالیات | افت قیمت هنگام فروش |
طلای خام | ندارد | ندارد | بسیار کم |
طلای آبشده | ندارد | ندارد | کم |
طلای ساختهشده | دارد | دارد | زیاد |
طلای دستدوم | ندارد | ندارد | متوسط |
فرض کنید ۱۰ گرم طلا با قیمت روز هر گرم ۳ میلیون تومان خریداری میکنید.
به همین دلیل اختلاف قیمت خرید و فروش در طلای ساختهشده بیشتر است.
طلای آبشده و خام سریعتر نقد میشوند، در حالی که فروش طلای ساختهشده به دلیل اجرت و سلیقه بازار زمانبرتر است.
وزن × قیمت روز طلا × عیار
این سادهترین و شفافترین روش محاسبه است.
مشابه طلای خام محاسبه میشود، با این تفاوت که عیار آن باید دقیق بررسی شود.
(وزن × قیمت روز طلا) + اجرت ساخت + مالیات + سود فروشنده
این فرمول نشان میدهد چرا قیمت این نوع طلا بالاتر است.
وزن × قیمت روز طلا × عیار
اجرت ساخت حذف میشود، اما ممکن است سود فروشنده اعمال شود.
تفاوت قیمت انواع طلا به عوامل مختلفی مثل اجرت ساخت، مالیات، سود فروشنده و هدف خرید بستگی دارد. اگر بدانید هر نوع طلا چگونه قیمتگذاری میشود، میتوانید انتخابی هوشمندانهتر داشته باشید و از پرداخت هزینههای غیرضروری جلوگیری کنید.