این ماه (بهمن ۱۴۰۴) بازار جهانی طلا یک شوک نزولی تجربه کرد؛ گزارش رویترز از افت بیش از ۲٪ طلا بهدلیل «تقویت دلار» و «کاهش تنشهای ژئوپلیتیک» (از جمله مذاکرات آمریکا-ایران و همچنین امید به روندهای دیپلماتیک دیگر) نشان میدهد که حتی در فضای پرریسک، تغییر انتظارات میتواند تقاضای پناهگاه امن را کاهش دهد.
بازار طلا در آستانه اسفند ۱۴۰۴ با سه موتور همزمان حرکت میکند: اونس جهانی، نرخ ارز و انتظارات ریسک سیاسی خبرهای همین ماه نشان میدهد که با «قویتر شدن دلار» و «کاهش تنشهای ژئوپلیتیک»، طلا میتواند عقبنشینی کند، اما در سمت مقابل، هر خبر منفی درباره ریسکها یا تغییر مسیر نرخ بهره میتواند محرک برگشت باشد.
طبق گزارش رویترز، قیمت لحظهای طلا در ۱۷ فوریه ۲۰۲۶ به حدود ۴,۸۹۶ دلار هم رسید و دلیل اصلی فشار، «تقویت شاخص دلار» و «کاهش ریسک ژئوپلیتیک» عنوان شد. از طرف دیگر دادههای قیمت لحظهای در سایتهای رهگیری قیمت هم نشان میدهد طلا در همین بازه در محدودههای بسیار بالا نوسان کرده و بنابراین دامنه نوسان برای اسفند میتواند بزرگ باشد.

در ایران، حتی وقتی اونس جهانی آرامتر شود، نرخ ارز میتواند قیمت طلا را بالا نگه دارد. گزارش والاستریتژورنال از فشار شدید اقتصادی و تضعیف ریال (تا حوالی ۱.۶ میلیون ریال برای هر دلار) نشان میدهد ریسک ارزی همچنان یک عامل کلیدی است.
در بهمن ۱۴۰۴ گزارشهای داخلی از جهش قیمت طلای ۱۸ عیار حکایت دارد (مثلاً افزایش تا حدود ۱۹,۶۰۱,۸۰۰ تومان در ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ در گزارش «دنیای اقتصاد»). وقتی تورم ریسکهای داخلی بالا باشد، تقاضای پوشش ریسک میتواند حتی با افت اونس جهانی هم از بازار داخلی حمایت کند.
سناریوسازی درست یعنی: «فرضها را شفاف کنیم». فرضهای این مقاله بر اساس خبرهای همین ماه است: ۱) طلا بهشدت به مسیر دلار و خبرهای ژئوپلیتیک واکنش نشان داده ۲) فدرال رزرو در آخرین بیانیه موجود، روی تورم نسبتاً بالا و عدم قطعیت تاکید دارد ۳) در ایران، ریسک ارزی تورمی یک لایه اضافه به قیمت میدهد.
اگر روند «کاهش تنشهای ژئوپلیتیک» ادامه پیدا کند و دلار هم تقویت بماند، طلا (بهخصوص در بازار جهانی) میتواند با فشار فروش مواجه شود؛ دقیقاً همان مکانیسمی که رویترز در افت این ماه توضیح داده است. در این حالت، رشد طلای داخلی بیشتر به نرخ ارز وابسته میشود و ممکن است رشدش محدودتر از حالتهای دیگر باشد.

واقعبینانهتر این است که اسفند با نوسانهای رفتوبرگشتی جلو برود: خبرهای سیاسی مذاکراتی میتواند مقطعی فشار نزولی بیاورد و همزمان دادههای تورمی نرخ بهره دوباره تقاضای طلا را تحریک کند. حتی در گزارشهای داخلی هم از «رفت و برگشت بازار طلا در سایه مذاکرات» صحبت شده که با این الگو سازگار است.
اگر ریسک ژئوپلیتیک یا نااطمینانی اقتصادی دوباره بالا برود، یا بازارها احتمال کاهش نرخ بهره را پررنگتر ببینند، طلا میتواند دوباره نقش پناهگاه امن را پررنگ کند. خود فدرال رزرو در بیانیه ژانویه ۲۰۲۶ میگوید «عدم قطعیت بالا» است و همچنان مراقب ریسکهاست؛ این یعنی شوکهای خبری هنوز میتوانند مسیر را عوض کنند.
چه در جهان و چه در ایران، قیمت طلا تابع یک «مجموعه نیرو» است: سیاست پولی، دلار، ریسکهای سیاسی، و در ایران، نرخ ارز و انتظارات تورمی. افت تند طلا در ۱۷ فوریه دقیقاً نمونهای از اثر همزمان دلار و خبرهای ژئوپلیتیک بود.
وقتی سیاست پولی به سمت نرخهای بالاتر یا حفظ نرخها در سطح بالا باشد، داراییهای بدون بازده مثل طلا معمولاً جذابیت نسبی کمتری پیدا میکنند؛ بیانیه رسمی فدرال رزرو (ژانویه ۲۰۲۶) هم نشان میدهد کمیته همچنان تورم را «نسبتاً بالا» میبیند و محتاط است.
طبق دادههای مرجع بازار (TradingEconomics)، نرخ هدف فدرال رزرو در نشست ژانویه ۲۰۲۶ بدون تغییر در محدوده ۳.۵٪ تا ۳.۷۵٪ مانده است؛ این سطح نرخ بهره، روی دلار و هزینه فرصت نگهداری طلا اثر مستقیم دارد و بنابراین یکی از کلیدیترین ورودیهای پیشبینی برای اسفند است.
در برخی بازارهای آسیایی، تعطیلات (مثل سال نو قمری) میتواند حجم معاملات را کم کند و روی تقاضای فیزیکی اثر بگذارد؛ رویترز در افت این ماه به «تعطیلی برخی بازارهای آسیایی» و کاهش مشارکت هم اشاره کرده است. این عامل در اسفند میتواند به شکل فصلی (قبل از عید) در ایران برعکس عمل کند و تقاضای فیزیکی را بالا ببرد.
وقتی ارز بیثبات است و تورم بالاست، طلا در ایران کارکرد «ذخیره ارزش» پررنگتری میگیرد؛ گزارش WSJ از فشار تورمی و سقوط ارزش پول ملی دقیقاً توضیح میدهد چرا تقاضای پوشش ریسک میتواند حتی با افت اونس جهانی هم فعال بماند.
اگر نمودارها را رصد میکنید، بهجای عددسازی بدون منبع، منطقیتر است از «محدودهها» حرف بزنیم: این ماه طلا در محدودههای نزدیک ۴,۹۰۰ دلار هم دیده شده و نوسانها شدید بوده؛ بنابراین محدودههای حمایتی مقاومتی احتمالاً با خبرهای سیاستی و ژئوپلیتیک سریع شکسته میشوند.
سیگنال عملی برای اسفند ۱۴۰۴ این است: وقتی خبرها «ریسک را کم» نشان میدهند و دلار قویتر میشود، فشار روی طلا بیشتر میشود؛ وقتی مسیر نرخ بهره یا تنشها مبهمتر میشود، طلا میتواند سریع برگردد همان الگویی که در خبرهای همین ماه دیده شد.
برای محتوای قابل اعتماد، باید روش محاسبه روشن باشد: قیمت طلای داخلی عموماً از ترکیب «اونس × نرخ ارز × ضریب تبدیل» بهعلاوه هزینهها/حبابها به دست میآید؛ بنابراین دو ورودی حساس اسفند شما «اونس جهانی» و «نرخ ارز» است، نه فقط یکی از آنها.
فرمول دقیق ممکن است با جزئیات بازار (عیار، کارمزد، مالیات، حباب) فرق کند، اما هسته ثابت است: (قیمت اونس به دلار) × (نرخ دلار) × (تبدیل واحد و عیار). وقتی دلار یا اونس جهشی حرکت کند، نتیجه به سرعت در قیمت ۱۸ عیار و سکه منعکس میشود؛ نمونهاش گزارشهای داخلی افزایش قیمت طلا در ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ است، همچنین شما می توانید از ابزار محاسبه آنلاین طلا نیز در این حوزه استفاده کنید.
به جای عدد قطعی، بازهسازی منطقیتر است: اگر اونس در محدودههای نزدیک ۴,۹۰۰ تا ۵,۰۰۰ دلار نوسان کند و نرخ ارز هم در سطوح بسیار بالا باقی بماند، فشار صعودی روی طلای داخلی حفظ میشود—even اگر روزهایی افت جهانی ببینیم. دادههای قیمت جهانی و نرخ ارز این ماه نشان میدهد هر دو ورودی میتوانند پرنوسان باشند.
جمعبندی مبتنی بر شواهد این است: ۱) طلا در فوریه ۲۰۲۶ نشان داد به «دلار قوی» و «کاهش تنش» حساس است ۲) فدرال رزرو هنوز درباره تورم و عدم قطعیت محتاط است ۳) در ایران، ریسک ارزی میتواند نقش ضربکننده داشته باشد.